Interview met Lykele Muus

Toen ik de kaartjes kocht voor dansen met de vijand trok ik mijn stoute schoenen aan. Ik vroeg Lykele Muus of ik hem mocht interviewen en verrassend genoeg kwam daar een ja op! Lykele had ik al eerder gezien in Missie aarde en Weg van jou, maar ik begon hem pas echt te bewonderen over zijn open brief tegen seksuele intimidatie in de toneelwereld. Toen ik die brief ”Zweinstein” las dacht ik: ”Kijk, deze acteur gaat gewoon tegen stroom in met een eigen geluid.” Dat vond ik heel tof. 

Ik zat in de foyer van theater De leest in Waalwijk te wachten, toen Lykele naar me toe liep. ”Een minuutje, ik zet even mijn eten in de magnetron.” Waarna hij terugkwam met een bak zelfgemaakte spinaziespaghetti. Toen we eenmaal aan het kleine tafeltje in de foyer zaten begon het interview. waarna Lykele meteen zegt dat ik hem mag tutoyeren, ”Laten we het vooral informeel houden” aldus Lykele.

Leeswaarschuwing: Dit zou mogelijk een onsamenhangend interview kunnen zijn.

Selectie-Dansen-met-de-Vijand-2018-080-2560x1703
Foto: Janke Dekker Producties

 

Waarom is 70 jaar nadat de tweede wereldoorlog zich heeft afgespeeld dit thema nog steeds een actueel thema?

L: ”Ik denk omdat we nog steeds niet helemaal begrijpen hoe deze wereldoorlog gebeurd is, dus voor een groot gedeelte zijn de verhalen die zich daar afspelen nieuw. Het is niet perse dat alles over de tweede wereldoorlog gaat, het gaat over goed of kwaad. Of over hoe zoiets heeft kunnen gebeuren. We zeggen dat Dansen met de vijand over de tweede wereldoorlog gaat, maar het gaat meer over de vraag: wat als goed en kwaad wegvalt? Wat is nog goed en kwaad precies? Tegen de achtergrond van de tweede wereldoorlog doe je iets wat niet ok is, is dat dan nog slecht? Dus in Dansen met de vijand is de tweede wereldoorlog meer het decor of achtergrond.”

Dus het gaat meer over wie jij zelf als mensen bent en keuzes maakt in bepaalde situaties?

L: ”Ja, en dan is de tweede wereldoorlog is denk ik nog steeds de meest onbegrijpelijke periode uit de wereldgeschiedenis. Het is heel makkelijk om tegen die achtergrond dat soort vragen te stellen die je normaal in een huiskamerdrama niet zo snel zou kunnen oproepen.”

d2ff41_6aa2b1c935f74ae082e3fc69878f3bd3~mv2
Foto: LINDA

Zou het voor jou interessant zijn om een huiskamerdrama met zulke thematiek te schrijven?

L:”Dat vind ook wel interessant maar op de een of andere manier is dat in Nederland toch niet zo makkelijk te realiseren.”

Welke wijsheid haal jij zelf uit deze voorstelling?

L:” Er zitten wel een paar levenslessen in die voor mij waardevol zijn. Dat je nooit moet oordelen over andere mensen, want je weet echt nooit wat iemand heeft meegemaakt of wat eronder zit. Tenminste, dat je nooit zomaar moet oordelen. Ook heb ik er als wijsheid uitgehaald dat het weinig zin heeft om leefregels te hanteren, dat je zegt dit is hoe het leven moet en dit is goed en dit is fout, en dat je jezelf daarin beperkt in wat je doet.

Leer je dat ook niet van het leven, dat dingen altijd anders gaan?

L:”Ja, tuurlijk ook. natuurlijk leer je dat ook van het leven, dat is wat in deze voorstelling in ander halfuur ook wel naar voren komt.”

In dansen met de vijand speel je veel verschillende rollen, van SS’er tot de neef van tante Roosje, hoe bereid je je op zo veel verschillende rollen voor?

L: ”Als het goed is zit zitten alle antwoorden in de tekst, dus in hoe iemand praat en wat je moet zeggen dat maakt al meteen karakter. Als iets goed is geschreven hoef je daar niet zo over na te denken. Dan ben je gewoon automatisch een personage, al je op een goede manier zegt wat er staat. ”

”Erik in Soldaat van oranje was heel gaaf on te doen, je mag schieten, je mag alles doen wat je als jongen graag zou willen doen, behalve voetballen. Het enige wat je niet doet is een omhaal en een winnende scoren.”

Maar je hebt wel steeds dezelfde kleding aan en sta je voor hetzelfde decor, is dan niet moeilijk? Als je een SS’er speelt in het stuk heb je geen uniform aan.

L:”Maar in theater is dat dan weer anders dan in een musical en film, en bijvoorbeeld in Soldaat van Oranje moet alles er echt uit zien. Maar als je in het theater zegt dat je de koning van Napels bent, dan gelooft iedereen in de zaal dat je de koning van Napels bent. En als je je dan omdraait op het toneel en zegt dat je een aap bent, dan vinden ze dat ook prima. Die code moet je goed hebben in het theater, het moet wel kloppen. Maar je kan in principe wel een code installeren waarin het publiek overal in mee kan gaan. Je kan een kind, een vrouw of een stervende bejaarde spelen, als de tekst maar klopt.”

Soldaat van Oranje -De Musical- (foto: Joris van Bennekom, fotog
Lykele als Erik Hazelhoff Roelfzema in Soldaat van Oranje

Je hebt het nu over verschillende rollen, maar is er een rol die je nog heel graag zou willen spelen?

L:”Erik in Soldaat van oranje was heel gaaf on te doen, je mag schieten, je mag alles doen wat je als jongen graag zou willen doen, behalve voetballen. Het enige wat je niet doet is een omhaal en een winnende scoren. Maar ik weet niet of er nu een rol zou zijn die ik nog graag zou willen spelen. Het is vooral leuk om iets te spelen wat je goed ligt, maar het is vooral leuk om in een mooie voorstelling te staan. Dat kan als een slechterik zijn of als de charmeur, dat maakt dan niet zo heel veel meer uit denk ik. Als je in een slecht stuk staat dan kan je alsnog een hele mooie hoofdrol hebben maar dan is het verschrikkelijk om te doen. ”

En dan krijg je ook verschrikkelijke recensies die je helemaal niet wil!

L:” Dat maakt niet zo heel veel uit dat is dan voor de producent weer heel vervelend. Voor hun, of voor de verkoop van de voorstelling is dat wel kut ja.”

Ik hoop dat ik hierover wel een mooie recensie kan schrijven.

L:” Dit is een hele simpele voorstelling, in de zin van dat het heel klein is. We zijn met zijn drieën en de voorstelling duurt niet zo lang en het is een compact verhaal. Maar je moet zelf maar gaan kijken. Ik vind het een leuke voorstelling, als het niet goed was zou ik het ook zeggen. Ik stond hiervoor in een voorstelling die echt niet goed was. Dan vind ik het ook niet erg dat je een recensie krijgt die dat bevestigd.”

linette walraven
Foto: Linette Raven

Je bent wat dat betreft wel een integer persoon?

L:” Ik vind bijvoorbeeld na een première zeggen mensen dat ze het echt fantastisch vonden, dat kan bijna niet in Nederland. Als ik naar een voorstelling ga die ik niet goed vond, dan probeer ik aardig te zeggen: ”Ik vond het niet zo goed.” Niet dat ik dan zeg: ”wat kut” of ”wat was je slecht”, een beetje politiek correct. Ik vind wel dat we eerlijk naar elkaar moeten blijven, anders denken mensen dat alles wat ze doen geweldig is. En dan krijg je een cultuur waarbij iedereen elkaar de hele tijd maar op de schouder klopt, terwijl je best streng mag zijn voor elkaar. En ik weet  niet of dat dan integer is, maar als het over werk gaat moet je wel gewoon nadenken over wat je hebt gezien en wat je daarvan vindt. Dat is wel belangrijk.”

Dus kritisch blijven over de dingen die je ziet?

L: ” Ja en vooral naar collega’s toe. Dat er überhaupt gerecenseerd wordt is al hartstikke fijn. Soms zit daar wel een recensie tussen waarbij de recensent het stuk echt niet heeft begrepen en dat is gewoon heel jammer, maar dan nog moet je naar jezelf kijken en denken ”’misschien heb ik wel iets verkeerd gedaan”, ”misschien was het wel moeilijk”.’’

Speel je liever the good of the bad guy?

L:”Ik denk niet dat ik echt een voorkeur heb. Als het materiaal goed is maakt dat niet zo heel veel uit, dan is spelen gewoon spelen. Je verplaatst je toch in een andere rol, dus in wat voor karakter dat is maakt eigenlijk niet uit. Het gaat meer over hoe je die rol invult. Ik heb eerder een voorkeur voor een bepaalde stijl of toon van spelen dan voor en bepaald personage. Ik zou bijvoorbeeld niet in een klucht willen spelen, dat vind ik niet leuk, kan dat ik niet zo goed, dat vind ik stom.

Waarom is een klucht stom?

L:”Ik kan me daar niet toe zetten. Ik vind het ouderwets, en ik geef er de voorkeur aan om mensen van vlees en bloed te spelen en niet een clown. Ik vind het moeilijker om een typetje te spelen. Gewoon een beetje gek doen vind ik moeilijker dan echt een mens spelen.”

d2ff41_2ef0d2ba74ce2baf31d156e25f26f9ae
Lykele in King Lear

And now for something completely different, je bent ook bezig met het schrijven van je tweede boek. Mag je daar al iets over loslaten?

L:”Ja, zeker wel! Het boek heet We doen wat we kunnen, en het gaat over twee gezinnen. De gezinnen zijn bevriend met elkaar en hebben elk een dochter.”

Grijp je daarmee terug naar je eigen situatie?

L:” Nou, een beetje wel. Het gaat eigenlijk een beetje over ouderschap. Het is wel puur fictie, maar het is wel een thema wat ik erg belangrijk vind. (Maar even terug naar het boek.) De twee gezinnen hebben samen een vakantiehuis, en tijdens een gezamenlijke vakantie krijgen de twee meisjes een ongeluk. Het ene meisje breekt haar schedel, komt in coma terecht en komt er waarschijnlijk nooit meer uit. Het is allemaal heel heftig (zegt hij op een nonchalante toon). Het andere meisje heeft helemaal niets, maar per toeval ontdekken zij dat ze een hartkwaal heeft, en daardoor een donorhart nodig heeft. Het hart van het andere meisje is daar uitermate voor geschikt. Dus de ouders staan voor een dilemma. Trekken ze de stekker eruit bij de een en redden ze de ander? Het is een dilemma omdat er een kleine kans is dat het comateuze meisje toch nog wakker wordt en herstelt, die kans is miniem. Maar of ze aan die hoop vasthouden ga ik natuurlijk niet zeggen! Ik ga niet spoileren. Het boek is bijna af en ik denk dat het volgend jaar ergens uitkomt, in het najaar of in het voorjaar.”

Wel hele zware thematiek

L:” Ja, als je het zo zegt wel. Maar toch moet je er om kunnen lachen en het moet ontroerend zijn. Er zijn boeken die over incest gaan waar je toch heel hard om kunt lachen. Het een hoeft het ander niet uit te sluiten. Een voorstelling over de oorlog kan ook heel grappig zijn. Een paradox werkt heel sterk, dat zoek je altijd op in drama en in literatuur. Dat contrast tussen lichtheid en ernst, dat werkt heel goed. Dansen met de vijand gaat over dansen in de oorlog, dat contrast zit er letterlijk in. Dat is zo groot, het contrast is bijna niet groter denkbaar. Dat contrast vinden mensen ”lekker”.”

d2ff41_6ef79afd49b9116804d261b79dc78f36
foto: Leoni Ravestein

 

12 mei is de tournee van Dansen met de vijand voorbij, wat ga je daarna doen?

L:” Ik moet wel mijn boek afmaken voor de zomer, en ik ben film aan het schrijven. En ik ben veel andere dingen aan het schrijven. Verder loopt het allemaal zo snel en zo kort. Ik had me een paar jaar geleden voorgenomen om niet te veel theater meer te doen, omdat ik paar hele lange en vervelende tournees heb gedaan. Daarna dacht ik ”ik wil alleen nog maar kleine projecten doen’’ en ik heb er net twee gedaan. Dus nu wil ik weer even wat meer televisie gaan doen. Je kunt nooit zo ver vooruit kijken, er zitten soms maar een paar dagen tussen.”

Toen ik je open brief zweinstein las, over seksuele intimidatie in de toneelwereld dacht ik: ”Die heeft echt wat te zeggen.”

L:” Het is zo kut en verschrikkelijk, maar gelukkig gebeuren er een hoop goede dingen.”

Je belooft in de brief om voor vrouwen die seksueel geïntimideerd worden op te staan, is dat al een keer voorgekomen?

L:”Het is gelukkig bijna niet meer nodig, tenminste, tuurlijk is het wel nodig. Ik kan niet zomaar een voorbeeld opnoemen dat er al zo’n voorval is geweest. Maar je merkt wel Maar je merkt dat mannen nu gaan klagen onder het mom van ”nu kun je niks meer” of  ”’je mag niks meer”. Ik had laatst een gesprek met twee gasten die vonden dat ze verdrukt werden en hadden het over de ”remancipatie”. Dan wordt ik wel fel en probeer ik aan ze uit te leggen ”’je moet even je bek houden, je hebt geen recht van spreken”, daar kan ik wel heel boos om worden. Maar er komt wel een soort bewustzijn wat er langzaam in sijpelt en dat is denk ik al de helft. Dat kan denk ik nog wel meer. Er is iets heel erg scheef gegroeid door de eeuwen heen, wat niet zo makkelijk weer om te draaien is. Dat is een heel lang proces, maar het begin is er wel. Ik denk dat het ooit wat gelijker wordt als het bewustzijn groeit. Dan wordt het denk ik ooit wel gelijker.”

 

hoimomdlkewf
Ik en Lykele na de Voorstelling Dansen met de vijand

Moet de wereld gelijk zijn?

L:” Nee, zeker niet. Er is een heel duidelijk verschil tussen mannen en vrouwen en dat is ook allemaal prima. maar het gaat dan niet alleen over geslacht maar ook over macht. Een groot gedeelte van die #metoo dingen gaat ook over macht. Ik heb heel veel met Job Gosschalk samengewerkt en dat gaat helemaal niet over mannen en vrouwen, maar het gaat over macht. Weinstein ging voor een groot deel over macht. Het is eerder machtsmisbruik dan seksueel misbruik, dat gaat door de geslachten heen.

Als laatste vraag, wat kan ik doen om beter te interviewen?

L:” Ik weet het niet zo goed, dat hangt van je insteek af. Wil je dat iemand interessante dingen zegt of wil je dat iemand prikkelende dingen zegt? Wil je bij iemand iets loskrijgen? Of wil je gewoon een goed gesprek over theater? Dan moet je volgens mij gewoon goed praten en goed luister, dat is volgens mij het belangrijkste. Als je wil weten heeft hij alweer een nieuwe vrouw, als je in de roddeljournalistiek zit heb je sowieso een andere insteek.”

Ik wil Lykele heel erg bedanken voor zijn openheid en het leuke gesprek dat ik met hem heb gehad. Ik heb er veel van geleerd en dat vond ik heel erg leuk. Het was een gesprek waarin ik scherp moest blijven en dat is tof om te merken. Ik hoop veel in de toekomst veel van Lykele en de dingen die hij maakt te gaan horen, zoals zijn tweede boek:” We doen wat we kunnen.”

 

Groetjes,

Josefine

 

Advertenties

Recensie: Dansen met de vijand van Janke Dekker Producties

Paul Glaser heeft aan zijn vaders kant van de familie maar één ander familielid dan zijn vader, zijn tante Roosje. Roosje woont in Zweden, want ze is met een Zweedse man getrouwd, daarom ziet Paul haart ook niet. Het enige wat hij weet is dat hij Joods is en dat zijn opa en oma dood zijn. Nooit eerder heeft Paul echt nagedacht over zijn herkomst en zijn familie, tot hij Auschwitz-Birkenau bezoekt waar hij een schokkende ontdekking doet. Er staan stapels met koffers en op één koffer staat de naam Glaser en het land Holland. Dat zet Paul aan het denken en hij zoekt contact met tante Roosje in Stockholm, die hem aanvankelijk helemaal niet wil spreken. Ze heeft gezworen om nooit meer over de oorlog te praten en hoe zij danste met de vijand om de concentratiekampen te overleven.

26apr_Dansen-met-de-Vijand-2018-067-800x532 John, de vader van Paul, heeft zijn zus veroordeelt voor haar daden. Hij vertelde Paul alleen dat zijn tante fout was in de oorlog en verder praatte hij er niet over.De oude Roosje heeft de jonge Roosje verdrongen, ze heeft het boek van de jonge Roosje dichtgeslagen om nooit meer te openen. Maar daar brengt Paul verandering in. Ze begint steeds meer te praten over vroeger, eerst in kleine fragmenten, daarna steeds meer. De liefdes en de moeilijkheden passeren allemaal de revue vanuit Roosjes perspectief. Paul belooft zijn tante niet te zullen veroordelen en krijgt het hele verhaal te horen. Maar was tante Roosje nou echt fout? Was het niet gewoon een overlevingsstrategie?

De thematiek vind ik allereerst prachtig. De vragen wat goed en fout is, of je wel mag oordelen over het handelen van iemand en of je überhaupt bestaansrecht hebt grijpen mij erg aan. Dat wordt in deze voorstelling heel mooi en goed uitgewerkt. Het spel is van een heel hoog niveau. De rollen zijn complex en worden goed vertolkt. Truus te Selle zet een krachtige Roosje neer, die duidelijk worstelt met haar verleden. Elke keer als de oude Roosje over haar jongere versie verteld kijken de actrices elkaar aan, alsof er om toestemming wordt gevraagd om het verhaal te mogen vertellen. Hoe tante Roosje steeds losser komt naarmate het stuk vordert is zo goed gespeeld dat men het bijna niet door heeft, en dat vind ik echt heel knap. Aan het einde omhelzen de oude en de jonge Roosje elkaar, dat was zo’n ontroerend moment dat ik even een traantje moest wegpinken.

Te Selle speelt tevens ook een mannenrol die ze tevens goed neerzet. Ze speelt nog een man in het leven van de jonge Roosje, Hans, die Roosje en haar moeder uiteindelijk verraad. Als Te Selle van oude Roosje naar Hans gaat qua personage, doet ze een jasje aan. Het is verrassend om te zien hoe er met zulke kleine details nieuwe personages worden gecreëerd.

Selectie-Dansen-met-de-Vijand-2018-080-2560x1703
Valéry van Gorp en Lykele Muus, foto: Janke Dekker Producties

Roosje was een zeer flamboyante dame met een uitstraling van heb je me jou daar, en dat wordt door Valéry van Gorp heel goed gespeeld. Ze zet een krachtige en jeugdige Roosje neer met als levensmotto ”Als ze oorlog willen kunnen ze die krijgen”. Valéry danst veel in het stuk en dat doet heel goed. Je hoeft er niet aan te twijfelen of zij Roosje wel vertolkt, zij ís Roosje. Valéry speelt strak en daardoor wordt haar personage een echte powervrouw die doet waar ze voor staat. Ze gaat veel relaties aan, maar verbreekt ook weer de banden op het moment dat ze niet meer met die man wil samen zijn en gaat zelfs scheiden van haar man in de jaren 40 (wat een schande was). Op het moment dat ze geen dansles meer mag geven start ze een eigen dansschool bij haar ouders op zolder, en schrijft alle leerlingen van de dansschool van haar ex-man Leo dat ze bij haar lessen kunnen komen volgen. Want als Leo oorlog wil, dan kan hij dat krijgen. Ze is brutaal, ze weigert een ster te dragen en laat zelfs een Duitse officier een foto van haar maken met op de achtergrond het bord ”verboden voor joden”. De jonge Roosje heeft een hoog ”you go girl- gehalte” wat heel erg grappig en krachtig is. Ook al gaat deze voorstelling over de tweede wereldoorlog, zitten er toch hele luchtige stukken in die heel erg grappig zijn. Al heb je niet de tweede wereldoorlog meegemaakt, kun je je toch identificeren met de relaties en de problematiek in deze voorstelling, en dat is heel knap. Valéry van Gorp is allround heel erg goed, dat bewijst ze in dit stuk. Haar zang-, dans- en acteerkunsten zijn van een zeer hoog niveau.

Selectie-Dansen-met-de-Vijand-2018-090-2560x1703
Valéry van Gorp, Lykele Muus en Truus te Selle, foto: Janke Dekker Producties

De meeste rollen vertolkt Lykele Muus in dit stuk, van geliefden van Roosje tot haar SS kampleiding. Dit alles doet hij in dezelfde kleding, dus de kijker moet wel echt blijven opletten. Van zachtaardige man tot schreeuwende Duitser, hij zet het allemaal neer. In het begin komt hij op als Paul Glaser, en begint te vertellen over zijn tante. De speelstijl verandert van ”met een vriend aan de telefoon praten stijl” naar de hele zaal echt aanspreken en weer terug. Ik had het persoonlijk mooier gevonden als daar voor één stijl van acteren was gekozen.

26apr_Dansen-met-de-Vijand-2018-075-800x532Lykele danst ook in deze voorstelling en elke voorstelling opnieuw speelt hij weer alsof hij niet kan dansen. Maar natuurlijk  kan dat hij wel, hij speelt de mannen die met de jonge Roosje over het podium zwieren. Er zit veel verscheidenheid in karakters die hij vertolkt. Paul Glaser zet hij neer als een jonge jonge, die aanvankelijk maar niet heeft met zijn familiegeschiedenis. En later wordt hij neergezet als een serieus geïnteresseerde man. Lykele speelt tevens ook de vader van Paul, John. John en Roosje belanden nog in een ruzie met elkaar, waarin het er heftig aan toe gaat. Ze maken elkaar harde verwijten en komen tot de conclusie dat ze alle twee niet goed of fout waren. Dat moment was voor iedereen met broes en zussen herkenbaar en erg mooi. Lykele zet ook een SS’er neer die eigenlijk geen relatie mag hebben met Roosje, maar die hij wel aangaat. In zijn spel komt de strijd tussen wat je echt wil en waar je voor staat en loyaliteit terug. Al zijn rollen zet hij goed neer, hij laat een mooie balans tussen krachtig en fragiel spel zien, net als Truus te Selle. Maar wat Lykele in mij ogen wel beter had kunnen doen als voorbereiding op de rol van de Bossche Leo Crielaars is meer op zijn Brabants accent oefenen. Ik hoorde aan bepaalde woorden wel dat het een Bossche accent moest zijn, maar het nagebootste accent liet nog wel wat te wensen over. Maar je hebt wel lef als je als niet-Brabander  voor een hele zaal met Brabo’s hun accent na doet.

Selectie-Dansen-met-de-Vijand-2018-132-2560x1704
De oude Roosje wordt ten dans gevraagd door Paul en danst na jaren weer, foto: Janke Dekker Producties

Last but not least, Maurits Fondse, de muzikant van dit stuk. Maurits speelt alles zelf, tot het oorspronkelijke nummer wat onder het polygoonjournaalfragment zit, waar de echte Roosje dansend op te zien is. Maurits speelt alles heel mooi en strak, maar wel met gevoel. Dat past erg goed bij de speelstijl van Valéry van Gorp en bij de thematiek van het stuk. Maurits valt door zijn vakmanschap niet op, niet doordat hij saai is, maar omdat hij zo goed in het verhaal vermengt dat hij als een vanzelfsprekendheid vermengt met de rest van het decor.

Deze voorstelling geeft ik een 8,2 omdat ik het hele mooie en belangrijke thematiek vond die erg goed werd vertolkt. Het is een mooi verhaal wat je aan het denken zet. Het is zeker een aanrader om naartoe te gaan, maar door de af en toe wat complexere personages en nuances is dit in mijn ogen niet een voorstelling waar je als je weinig af weet van de tweede wereldoorlog en weinig toneel kijkt naar toe zou moeten gaan, want dan denk ik dat je te veel zal missen. De voorstelling daagde me uit om na te denken over levensvragen zoals of goed en fout bestaat en wat dat inhoud.  Ik heb erg van de voorstelling genoten!

Groetjes,

Josefine

Recensie: Romeo en Julia van Toneelgroep Oostpool

Vrijdag 16 maart ben ik naar Romeo en Julia van toneelgroep Oostpool geweest in het Chassé theater in Breda. Ik wilde graag naar deze voorstelling omdat ik het klassieke verhaal al kende en erg benieuwd was naar deze versie. Tevens, vond ik het heel erg leuk om Thomas Cammaert een keer in het echt te zien acteren, na zijn formidabele optreden als de mol in Wie is de mol 2017. Dus kocht ik al vrij vroeg de kaarten voor deze voorstelling maar nu was het eindelijk zover.

Scenefoto_02_Romeo_en_Julia_Fotografie_Sanne_Peper
Abe Dijkman en Diewertje Dir als Romeo en Julia, foto: Sanne Peper

We kwamen een beetje laat binnen in de Struktonfoyer waar ontmoet toneelgroep Oostpool als was begonnen. Het was leuk om de makers te horen over het hele proces van het theatermaken, er werden veel mooie dingen gezegd over de inhoud van voorstellingen. Het hele proces werd besproken, van repetitiezaal tot het einde van de voorstellingen. ”Een toneelstuk is een kind dat na de première al het huis uit gaat, in een avond maakt het de pubertijd door.” Aldus Marcus Azzini.  Nadat de voorbespreking was afgelopen ging de zaal open en liepen we naar onze plaatsen.

Ik ga niet heel veel over het verhaal vertellen, omdat het zo’n bekend verhaal is en bijna iedereen het wel kent. Daarom ga ik in deze recensie meer focussen op de verschillen en toevoegingen op het originele Shakespeare stuk. Want die verschillen zijn er zeker! Ik heb na afloop van het stuk Marcus Azzini, de regisseur van dit stuk, en Michael Muller, de acteur die graaf Parijs vertolkt, mogen interviewen. Zij wezen me op bepaalde interpretaties die ik nog niet zo eerder had gezien en die ik zeker laat terugkomen in deze recensie.

 

De trailer van Romeo en Julia waar ook een stuk van de ontmoetingsscène in zit.

Allereerst vielen de kostuums meteen op, Mattijs van Bergen heeft gekozen voor een onorthodoxe kledingstijl; namelijk mannen in rokken en jurken. Graaf Parijs verscheen in een glitter topje met een hele wijde broekrok  met lange handschoenen. Lorenzo droeg een hele grote kraag en een lange jurk waar een glitterrand onderuit kwam. Het was apart maar het had wel wat. Tevens paste de muziek,  het nummer genaamd Vintage store van Bart Rijnink, prachtig in het geheel. Het nummer is kwetsbaar en roept een mooie pijn op, precies wat paste bij de ontmoetingsscène. Het decor bestond uit een draaischijf met aan de ene kant rode en aan de andere kant blauwe artikelen en een doorzichtige plastic scheidingswand. Het geheel had geen standaard uitstraling, verre van, maar dat paste ook goed bij deze bewerking.

Eva van der Gucht als Donna, Chris Peters Tebaldo en Mirjam Stolwijk als vrouwe Capuletti, foto: Sanne Peper

Het mooie aan de ”Oostpoolversie” van Romeo en Julia vond ik dat ze erg hebben benadrukt dat Julia maar 13 jaar oud was en dat Romeo ook nog maar een puber was. Dat hebben ze onder andere gedaan door de kleding, maar ook door het hypermoderne taalgebruik (bewerking door Jan Hulst en Kasper Tarenskeen) , dat zorgt voor een jonge dynamiek in het spel. Dat vond ik zelf erg grappig en interessant. Tevens zette Diewertje Dir een hele goede, jonge, opstandige en puberale powervrouwversie van Julia neer.  Romeo (gespeeld door Abe Dijkman) was meer een dichterlijke dromer die zichzelf totaal verloor in de liefde voor Julia. Het contrast tussen de powervrouw  Julia en de dromerige Romeo vond ik erg leuk. Benvolio en Mercutio werden neergezet als de homies van Romeo, ze zijn heel contrasterend aan Romeo. Terwijl Romeo in het stuk taalgebruik heeft zoals: ”Als jij jong was en zo godvergeten pijnlijk, dodelijk, tergend, hatend, liefhebbend, fucking lodenveer, ondraaglijke lichtheid, al die shit bij elkaar verliefd was op iemand die je moest verlaten? Dan mocht je spreken.” Terwijl Mercutio ”Romeo, afterparty? Nee? Ok, fuck it man. Kom we gaan. Laat ons dönner eten.” meer als taalgebruik heeft. Dat contrast qua taalgebruik is mooi en vooral erg grappig.

       Yannick Jozefzoon als Mercutio en Bart van den Donker als Benvolio, foto: Sanne Peper

Er was een scène die heel erg mooi was, de scène waar Romeo en Julia elkaar ontmoeten. Dit was fenomenaal gespeeld, de kwetsbaarheid van het spel was zelfs op de achterste rij voelbaar. Het deed me meteen denken aan voor de eerste keer echt verliefd zijn en alle gekke en prille emoties die daarbij gepaard. Dit was op een hele goede manier weergegeven in de scène. Abe Dijkman en Diewertje Dir speelden dit goed en vooral ook kinderlijk. In deze scène was ook de complexiteit van het conflict tussen de twee families goed zichtbaar, ze verlangen hevig naar elkaar maar houden zichzelf toch tegen uit loyaliteit naar hun families. De ontmoetingsscène was ongetwijfeld de mooiste uit het hele stuk!

Scenefoto_03_Romeo_en_Julia_Fotografie_Sanne_Peper
Thomas Cammaert als Lorenzo, foto: Sanne Peper

De hele cast speelt op een verschrikkelijk hoog niveau, maar één acteur springt daar qua acteren echt bovenuit. Thomas Cammaert vertolkt de rol van Lorenzo geweldig. Lorenzo is in deze versie een wereldverbeteraar die probeert de vrede in Verona te herstellen door middel van het bouwen van een sprookjes van de gebroeders Grimm midgetgolfbaan. Thomas speelt de rol van Lorenzo geweldig, zowel de grappige en zachtere kanten van Lorenzo als de kritische weltschmertz kant van de rol. Ook al gaat het stuk voornamelijk over Romeo en Julia, de rol van Lorenzo draagt het stuk op een hele leuke en goede manier. Ik wilde graag Thomas een keer live zien spelen na zijn geweldige rol als mol in Wie is de mol? En ik moet zeggen, hij is in mijn ogen zonder twijfel een echte topacteur nadat ik zijn vertolking van Lorenzo heb gezien.

 

Scenefoto_12_Romeo_en_Julia_Fotografie_Sanne_Peper
Michael Muller als Parijs, foto: Sanne Peper

Wat ik ook een interessante twist vond aan deze versie van Romeo en Julia, was dat graaf Parijs een apenhandelaar was. Ik dacht eerst dat dat gewoon een grappige twist was aan het karakter van graaf Parijs, maar Michael Muller maakte me er attent op, in het interview wat ik met hem en Marcus Azzini deed,  dat apenhandelaar eigenlijk een metafoor was voor mensenhandelaar.

Zo had ik er nog niet eerder over na gedacht. Dat maakt de rol van graaf Parijs ineens heel erg interessant, het maakt hem een materialistische man die ”Julia wel even denkt te kopen” als mooi collectors item. Door deze diepere nieuwe lagen in de ”Oostpoolversie” van Romeo en Julia blijft het stuk geweldig en tijdloos om naar te kijken.

 

Ik vond het heel erg leuk, mooi en verhelderend om deze versie van het tijdloze Shakespeare verhaal te zien, door het zien van deze voorstelling is mijn bewondering voor Toneelgroep Oostpool alleen maar gegroeid. Oostpool heeft een fantastische draai aan een tijdloze klassieker gegeven daarom geef ik deze voorstelling een 8,5! Het was een genot om deze voorstelling met zo veel goede en jonge acteurs te mogen aanschouwen.

 

Groetjes,

Josefine

 

Uitgelichte afbeelding door: Sanne Peper

 

Bromance, een echte must see!

Voor wie denkt: ”Hier heb ik niks aan, een theaterstuk kijken over homoseksualiteit.” Die heeft het compleet mis; dit is namelijk een echte must see voor alle mensen die nu op de middelbare school zitten of hem al hebben afgerond.

 

Als bonusleerling ben ik mee gegaan naar Bromance van Oostpool in het Chassé theater in Breda. Ik wilde al wel vaker mee naar een CKV voorstelling, maar nu kwam het eindelijk uit. Om één uur vandaag stapte ik in de bus richting Breda, ik werd wel een beetje raar aangekeken door alle VWO vierdeklassers. Je zag de stijgende verbazing: ”Is zij vrijwillig mee met ons? Naar het theater?” En ja dat ben ik, omdat het voor mij alleen maar een cadeautje is om naar stukken te mogen kijken. Toen we eenmaal aankwamen en ik met een CKV lerares de voorbespreking al grondig had gedaan, stapten we uit voor het Chassé. We moesten nog even wachten in de foyer en even later mochten we de zaal in. Het was de kleinste zaal, de MK2zaal, en het decor stond maar krap twee meter voor de eerste rij. Ik nam plaats op stoel 7 van rij 1 en het licht ging uit.

“Een sterke voorstelling over ontluikende homoseksualiteit, met drie fantastische jonge acteurs” | ★★★★ de Volkskrant
“De chemie tussen de drie spelers is ijzersterk en ze geven zich volledig aan hun rollen over, waardoor er ook veel lucht en humor in het drama aanwezig is.” | ★★★★ Theaterkrant

Twee jongemannen kwamen op (Leendert de Ridder en Willem Voogd) het zijn beste vrienden, en Bo (de Ridder) heeft het vooral over meisjes. Bij Bo spelen de hele voorstelling de hormonen een grote rol. Daarentegen is Tim (Voogd) een veel introverter persoon, hij doet rustig aan en praat wel mee, maar meisjes scoren is nooit echt een hoofdzaak voor hem. De rust tussen de vrienden wordt verstoord door de komst van de stadse Jonas (Josha Stradowski), hij is anders, doet anders en gaat veel vrijer om met denkbeelden. De dorpse jongens raken steeds wat meer bevriend en gaan uiteindelijk met Jonas mee op fietsvakantie naar Polen. Waar na een kus tussen Jonas en Tim de vakantierust wordt verstoord. Bo kan er heel slecht mee om gaan dat zijn beste vriend homo is.

Scenefotos_Bromance_Foto_Sanne_Peper_6
foto: Sanne Peper

Ik was bang dat het niet begrijpbaar voor mij zou worden, how wrong was I! Dit stuk is voor iedereen herkenbaar die in een dorp is opgeroeid en een middelbare school heeft overleeft of nog in de schoolbanken zit. Toen Jonas het uitmaakte met Tim herkende ik het liefdesverdriet van Tim maar al te goed in het stuk. Ik herkende de pijn en de eenzaamheid, ik wilde eigenlijk naar hem toe lopen om hem een knuffel te geven. Nee, natuurlijk heb ik dat niet gedaan, maar als ik me zo in dingen herken heeft Willem Voogd dus geweldig geacteerd. Ik voelde mee in het verstikkende fenomeen van onzekere pubers op een school en onderling. Hoe moeilijk het is om jezelf te zijn en om dat te uiten. Ik herkende me in de vriendschap van Tim en Bo en in de heftige liefde van Tim en Jonas.

Deze herkenbaarheid zal voor iedereen zijn die vrienden heeft en heeft liefgehad. Bijna iedereen dus. Deze Bromance laat ons zien dat vriendschap om wederzijds respect en acceptatie gaat en dat liefde en vooral liefdesverdriet universeel is. En bovenal dat je ook als vrienden je op een bepaalde manier van elkaar houdt, een “Bromance” dus. Ik denk dat dat de thema’s waren buiten homoseksualiteit en ”uit de kast komen” die voor mensen ook heel erg belangrijk zijn en ze aan het denken zetten. En dat doen deze drie mannen op een leuke en goede manier.

Scenefotos_Bromance_Foto_Sanne_Peper_2
Foto: Sanne Peper

De kleding vond ik erg goed gekozen, je zag meteen dat Jonas stads was. Hij had een zwarte pantalon/joggingbroek aan en een wit shirt, dat zorgde voor een goede minimalistische look. Tim had een trui, spijkerbroek en Allstars aan, wat hem meteen deed denken aan een alternatievere tiener. Bo was meer qua kleding wat meer doorsnee met zijn polo, maar dat paste ook wel bij het personage. Het warrige haar van Tim en Bo droegen bij aan een jeugdige uitstraling.

Het decor was redelijk minimalistisch, wat goed bij het stuk paste, maar het ook op sommige momenten wazig maakte. De enige attributen die gebruikt werden waren een rol duct tape, een foliedeken, een helm, een racefiets en een binnentent met de bijbehorende stokken. Het decor was verlicht met hangende Tl-buizen en er stond link een prullenbak. Er was een draaipaneel met aan de ene kant strepen (wat ook de achtergrond van de zij- en achterwand was) en aan de  andere kant een astronaut. In het midden achterin was een plexiglas wand waar de acteurs soms achter stonden, waar later een piemel op werd gemaakt met het tape. Aan de andere kant van het decor hingen twee haken, waaraan eerst de fiets, later de tent hing. Er op de voorgrond een bankje en daarachter was een soort houten balie. Het was goed dat er maar weinig decor was, het stuk was zelf al krachtig genoeg. Ik vond dat deze setting de voorstelling ook iets intiems gaf, wat ook positief was, maar ook voor sommige kijkers voor gêne zorgde.

 

Scenefotos_Bromance_Foto_Sanne_Peper_9
foto: Sanne Peper

Toen we de zaal uit kwamen baalde ik enorm. Ik hoop altijd dat er een nabespreking is. Ik ben zelf echt heel erg nieuwsgierig, wat ervoor zorgt dat ik heel veel vragen heb tijdens de stukken die ik kijk. Toen we stonden te wachten op de bus heb ik nog wat gepraat met de theaterprogrammeur van het Chassé. Erg interessant om over zijn werk te praten, even later kwamen de drie acteurs binnenwandelen. Ik vroeg meteen aan een van de leraren: ”Zal ik naar ze toe lopen, kan dat? ” Na een ja stapte ik op ze af en bedankte ze voor hun mooie acteerwerk. Ik mocht vooral geen ”u” tegen ze zeggen, dat was wel erg grappig.

Willem vertelde dat we een heel erg gereserveerd publiek waren, toen ik vroeg aan hem of dat voor onzekerheid zorgde zei hij meteen ja en begon een beetje te blozen. Ik snap het wel, veel leerlingen wisten zich ook geen houding te geven tijdens de zoenscènes, toen de voorstelling klaar was klapte niemand tot een van de acteurs zei: ”Het is klaar jullie mogen nu wel klappen hoor!” Ik snap dat dat wel voor onzekerheid kan zorgen, maar het personage van Willem was ook verlegen en onzeker, dus dat heeft niemand gemerkt of het droeg zelfs aan het spel bij. Willem vertelde ook dat hij gisteravond tijdens de voorstelling een jongere had aangesproken omdat hij/zij er de hele tijd door heen aan het kletsen was. ”Hou nou ff je mond, Jonas gaat het zo met me uitmaken.” had hij tegen de leerling gezegd, dat vond ik echt humor. Het was leuk om de acteurs te ontmoeten en leuk om met mensen die zulke belangrijke en mooie stukken maken te praten. Willem en Leendert gaan zeker op mijn lijst van acteurs die ik ga proberen te volgen.

Voor iedereen, dit is echt een aanrader. Ga ernaartoe! Dit is zo’n knap stuk omdat het voor iedereen herkenbaar is en vooral een mooi stuk wat iets ontwapenends heeft. Bromance zet je aan het denken, daarom is dit een echte ”must see”!

Ik geef Bromance een 8,5 (dat is 10,2 op een schaal tot 12 dolfijnen)

Groetjes,

Josefine

 

 

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: